Τα λοιμώδη νοσήματα κατατάσσονται από τους δερματολόγους ως μία από τις πιο επικίνδυνες ομάδες ασθενειών για τον πληθυσμό. Η κλινική εικόνα, η πορεία, η εμφάνιση και η εξάπλωση των μολυσματικών ασθενειών χαρακτηρίζονται από ορισμένα σημεία που τα διακρίνουν σαφώς από άλλες παθολογίες.
Μυκητιασική λοίμωξη των ποδιών
Κάθε μόλυνση έχει το δικό της συγκεκριμένο παθογόνο, το οποίο μπορεί να είναι ζωονοσογόνο, ανθρωποπονητικό ή ζωονοσογόνο, δηλαδή μπορεί να παρασιτίσει μόνο ζώα ή ανθρώπους ή ταυτόχρονα να παρασιτίσει ζώα και ανθρώπους.
Οι λοιμώξεις είναι μεταδοτικές ασθένειες και μπορούν να μεταδοθούν από έναν μολυσμένο οργανισμό σε έναν υγιή. Η μαζική εξάπλωση μιας μολυσματικής νόσου οδηγεί σε επιδημία.
Μετά από μια ασθένεια, το σώμα αναπτύσσει αντίσταση ή ανοσία στο παθογόνο που προκαλεί αυτή την ασθένεια, το οποίο εμποδίζει την επαναμόλυνση.
Οι ειδικοί ταξινομούν τις μολυσματικές ασθένειες ως παθολογίες που χαρακτηρίζονται από μια ορισμένη κυκλική πορεία με μια σαφή αλληλουχία περιόδων ασθένειας: περίοδος επώασης ή περίοδος κρυφών συμπτωμάτων, πρόδρομη περίοδος που χαρακτηρίζεται από ελαφρώς έντονα κύρια συμπτώματα, κορύφωση της νόσου με σαφώς εκδηλωμένα κύρια και δευτερεύοντα συμπτώματα, εξαφάνιση κλινικών εκδηλώσεων και πλήρης ανάρρωση.
Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί αιτιολογικοί παράγοντες μολυσματικών ασθενειών και οι ασθένειες που προκαλούν διαφέρουν ως προς τις εξωτερικές εκδηλώσεις, τους προδιαθεσικούς παράγοντες και τις μεθόδους εξάλειψης, οι μολυσματικές ασθένειες έχουν παρόμοιο αριθμό κλινικών εκδηλώσεων: απότομη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος μέχρι πυρετό και επιτάχυνση των βασικών μεταβολικών αντιδράσεων του σώματος.
Οι μυκητιάσεις εξαπλώνονται αρκετά εύκολα και γρήγορα, γεγονός που οφείλεται στην υπό όρους παθογένεια των μυκητιακών μικροοργανισμών. Αυτό σημαίνει ότι οι μύκητες είναι συνεχώς παρόντες στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα και δείχνουν την παρουσία τους μόνο όταν οι κανονικές συνθήκες διαβίωσής μας αλλάζουν ώστε να είναι κατάλληλες για πολλαπλασιασμό και αναπαραγωγή μυκήτων.
Ένα σήμα παθολογικής αναπαραγωγής του μύκητα, που οδηγεί στην ανάπτυξη μολυσματικών ασθενειών, είναι η αύξηση της συγκέντρωσης υγρασίας και θερμότητας στο περιβάλλον. Επομένως, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μυκητιασικής μόλυνσης σε κοινόχρηστα ντους και μπάνια, πισίνες, σάουνες, μπάνια και αποδυτήρια.
Οι μυκητιασικοί μικροοργανισμοί τρέφονται με κερατίνη, μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη στον επιθηλιακό μας ιστό. Επομένως, για να εξαχθεί πιο εύκολα η κερατίνη, εγκαθίστανται κυρίως σε εκείνα τα σημεία του δέρματος όπου η επιδερμίδα είναι η πιο λεπτή και πιο λεπτή, για παράδειγμα στις πτυχές ανάμεσα στα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών.
Ο πιο κοινός τύπος μύκητα είναι το πόδι του αθλητή, καθώς τα πόδια μπορούν να παραμείνουν σε κλειστά, άβολα παπούτσια για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Το περπάτημα για μεγάλες περιόδους με κλειστά παπούτσια προκαλεί αυξημένη εφίδρωση των ποδιών, η οποία δημιουργεί ένα ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μυκητιασικής λοίμωξης.
Η εμφάνιση μιας μυκητιακής νόσου συνήθως υποδηλώνει την παρουσία παραγόντων που προάγουν τη μόλυνση στο σώμα. Η μειωμένη ανοσία, η οποία μπορεί να παρατηρηθεί σε χρόνιες ασθένειες, σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια, κυκλοφορικές διαταραχές, γαστρεντερικές διαταραχές και σταθερό ψυχοσυναισθηματικό υπόβαθρο, συμβάλλει στη γενική μείωση των προστατευτικών λειτουργιών του σώματος, καθιστώντας το ευάλωτο στις επιθετικές επιδράσεις περιβαλλοντικών παραγόντων και παθογόνων μικροοργανισμών.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το πόδι του αθλητή αρχίζει να αναπτύσσεται στις πτυχές μεταξύ των δακτύλων, απλώνεται από εκεί στα πλαϊνά των ποδιών και στη συνέχεια καλύπτει τη μούχλα και τους αστραγάλους. Εάν η λοίμωξη εξαλειφθεί αναποτελεσματικά ή εάν δεν παρέχεται κατάλληλη θεραπεία, οι τοξίνες από μύκητες μπορούν να εισέλθουν στο αίμα και να κυκλοφορήσουν στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχή των φυσιολογικών διεργασιών στα εσωτερικά όργανα, καθώς και σε διαταραχή της ακεραιότητας και της δομής τους, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τη διατήρηση της σταθερότητας του εσωτερικού περιβάλλοντος του σώματος και της συνολικής ζωτικής του δραστηριότητας.
Εξωτερικά, η μυκητιασική λοίμωξη εκδηλώνεται με πάχυνση της μολυσμένης περιοχής του δέρματος, μικρορωγμές και μικροτραύματα, συνεχές ξεφλούδισμα της επιδερμίδας, παθολογική ξηρότητα των επιφανειακών στιβάδων του δέρματος, έντονο κνησμό και κάψιμο και αυξημένο πόνο. Ενδείξεις φλεγμονωδών διεργασιών μπορεί να εμφανιστούν στην επιφάνεια του επιθηλιακού ιστού. Σε πιο σοβαρά στάδια, σχηματίζονται φυσαλίδες γεμάτες με υγρό στην επιδερμίδα, με αποτέλεσμα το δέρμα από κάτω να γίνει πιο απαλό και επιρρεπές σε παραμόρφωση.
Εκτός από τα γενικά σημάδια παρασιτισμού από μυκητιακούς μικροοργανισμούς, το μεμβρανώδες πόδι του αθλητή χαρακτηρίζεται επίσης από μια συγκεκριμένη εντόπιση, καθώς εμφανίζεται συχνότερα στις πτυχές μεταξύ του 4ου και του 5ου δακτύλου. Χαρακτηρίζεται από τη χαρακτηριστική εμφάνιση απολέπισης στην περιοχή της πηγής μόλυνσης και συμβάλλει στην τακτική εμφάνιση ρωγμών στον ιστό του δέρματος. Λόγω της βλάβης της ακεραιότητας του επιθηλιακού ιστού στο πλαίσιο μιας μυκητιακής νόσου, μπορεί επίσης να αναπτυχθεί μια βακτηριακή λοίμωξη στο σώμα, τα παθογόνα της οποίας εισέρχονται στο εξωτερικό περιβάλλον μέσω πληγών και μικρορωγμών.
Οι μύκητες που μοιάζουν με μοκασίνη, όπως τα παπούτσια, μπορούν να καλύψουν ολόκληρο το πόδι, αυξάνοντας την περιοχή του παρασιτισμού από τα δάχτυλα των ποδιών μέχρι τον αστράγαλο και τη φτέρνα. Όταν μολυνθεί με πόδι αθλητή που μοιάζει με μοκασίνη, ένα άτομο αισθάνεται συνεχή πόνο στην περιοχή της πιο ενεργής διαίρεσης μυκητιακών κυττάρων, αυξημένο κνησμό, πάχυνση των επιφανειακών στρωμάτων του επιθηλιακού ιστού του πέλματος και το ίδιο το δέρμα γίνεται υπερευαίσθητο στις επιπτώσεις των πολύ ζεστών και κρύων θερμοκρασιών και είναι επιρρεπές σε συχνά μικροτραύματα.
Εάν εμφανιστεί ένας μύκητας στην πλάκα του νυχιού, το νύχι αρχίζει να πυκνώνει, προεξέχει πέρα από την πτυχή του νυχιού ή, αντίθετα, πιέζει προς τα μέσα, δημιουργώντας ισχυρή πίεση στο δέρμα από κάτω. Εάν η μυκητιασική λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί αμέσως, το νύχι θα αρχίσει να θρυμματίζεται και μπορεί τελικά να διαχωριστεί από το κρεβάτι του νυχιού.
Το φυσαλιδώδες πόδι του αθλητή προκαλεί τη μεγαλύτερη σωματική ενόχληση στον άνθρωπο, καθώς συνήθως χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση υποδόριων φυσαλίδων γεμάτων με διαυγές υγρό στο κάτω μέρος του ποδιού. Συχνά μπορεί να σπάσουν, προκαλώντας ενόχληση και πόνο, συνοδευόμενο από έντονο κνησμό και κάψιμο, διαβροχή του δέρματος και βλάβη στο δέρμα των ποδιών από το εσωτερικό. Μια μόλυνση με μύκητα μπορεί να οδηγήσει σε βακτηριακή λοίμωξη, η οποία αναπτύσσεται ως απόκριση σε μειωμένη δύναμη της ανοσοποιητικής άμυνας του οργανισμού.
Ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης της μυκητιασικής λοίμωξης, τον τύπο της νόσου και τη γενική κλινική εικόνα, ο θεράπων ιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει τοπική, συστηματική ή συνδυασμένη θεραπεία.
Η τοπική θεραπεία του ποδιού του αθλητή πραγματοποιείται με εξωτερικά φάρμακα, για παράδειγμα βερνίκια, πούδρες, τζελ, σπρέι, τονωτικά, αλοιφές και κρέμες.
Η συστημική θεραπεία περιλαμβάνει τη λήψη φαρμάκων για εσωτερική χρήση, τα οποία συνταγογραφούνται για παρατεταμένη κυκλοφορία του παθογόνου μιας μυκητιακής λοίμωξης στο αίμα, σε μεταγενέστερα στάδια της νόσου, όταν η τοπική λήψη φαρμάκων δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η συστημική θεραπεία ως ανεξάρτητη μέθοδος εξάλειψης του μύκητα σπάνια συνταγογραφείται, καθώς συνδυάζεται συχνότερα με τη χρήση εξωτερικών μυκητοκτόνων φαρμάκων, η οποία ονομάζεται θεραπεία συνδυασμού.
Οι ειδικοί έχουν διαπιστώσει ότι ομάδες φαρμάκων όπως οι αλλυλαμίνες και οι αζόλες είναι οι καλύτερες για την καταπολέμηση του ποδιού του αθλητή. Τα φάρμακα που περιέχουν δραστικές ουσίες από την ομάδα των αλλυλαμινών ή των αζολών αναστέλλουν τη δραστηριότητα του μύκητα, επιβραδύνουν την ανάπτυξή του, σταματούν την αναπαραγωγή και χρησιμοποιούν το μυκήλιο - τα προϊόντα της ζωτικής του δραστηριότητας.
Τα πιο κοινά συστατικά των τοπικών αντιμυκητιασικών είναι η ναφτιφίνη, η τερβιναφίνη, η βουτεναφίνη, η ιτρακοναζόλη, η κλοτριμαζόλη, η εκοναζόλη και η μικοναζόλη. Οι δερματολόγοι συχνά συμβουλεύουν τα άτομα που πάσχουν από λοιμώξεις του ποδιού του αθλητή να λαμβάνουν φάρμακα για την καταπολέμηση της εξωτερικής πηγής της μόλυνσης. Η διάρκεια της θεραπείας είναι 7 έως 10 ημέρες.
Τα φάρμακα για χορήγηση από το στόμα συνταγογραφούνται από τους γιατρούς πολύ προσεκτικά και μόνο σε ακραίες περιπτώσεις, όταν ο μύκητας έχει ήδη προκαλέσει σοβαρή βλάβη στην υγεία ή συνεχίζει να πολλαπλασιάζεται ενεργά παρά την τακτική χρήση τοπικών αντιμυκητιασικών φαρμάκων. Πολλές παρενέργειες και διάφορες αντενδείξεις μπορούν να περιπλέξουν τη θεραπεία μιας μυκητιακής νόσου και να δημιουργήσουν ένα πρόσθετο βάρος στο σώμα, το οποίο έχει ήδη εξαντληθεί από την καταπολέμηση της παθογόνου δραστηριότητας του μύκητα.
Οι δερματολόγοι συνήθως συνταγογραφούν φάρμακα με τα ενεργά συστατικά τερβιναφίνη και ιτρακοναζόλη για εσωτερική χρήση και συνταγογραφούν ένα ατομικό δοσολογικό σχήμα. Στους ενήλικες συνταγογραφείται θεραπεία που διαρκεί αρκετές εβδομάδες ή, εάν η νόσος είναι ήδη προχωρημένη, αρκετούς μήνες. Για τα δισκία και τις κάψουλες ιτρακοναζόλης, λαμβάνονται 2 δισκία με δόση 100 mg ημερησίως για τουλάχιστον μία εβδομάδα και η ουσία τερβιναφίνη λαμβάνεται καθημερινά με δόση 250 mg για 7 έως 20 ημέρες.
Η συστηματική συμμόρφωση με τους βασικούς κανόνες πρόληψης, το τακτικό πλύσιμο προσωπικών αντικειμένων, η χρήση αναπαυτικών παπουτσιών υψηλής ποιότητας και η τακτική επεξεργασία ρούχων και ειδών προσωπικής υγιεινής με αντιμυκητιασικό σπρέι, καθώς και η απολύμανση του μπάνιου, της τουαλέτας και των καλυμμάτων δαπέδου, θα σας βοηθήσουν να προστατευθείτε από μόλυνση με παθογόνους μυκητιακούς μικροοργανισμούς.